wget, Wget2 ve Modern Dosya İndirme

TL;DR

Konu	2019	2026
Sürüm	wget 1.20.x	Wget2 2.2.1 / wget 1.25.0
Protokol	HTTP/1.1	HTTP/2 (Wget2)
İndirme	Tek kanal	Çok kanallı (5 iş parçacığı)
Sıkıştırma	gzip, deflate	brotli, zstd, lzip, xz
TLS	TLS 1.2 yaygın	TLS 1.3 zorunlu
HSTS	Temel	Tam RFC 6797 (Wget2)
Bot Koruması	User-Agent yeterli	JA3 parmak izi, JS challenge

---

Bu yazının ilk versiyonu 2019 yılında yayınlanmıştı. O tarihten bu yana internetin protokol seviyesinde yaşadığı dönüşüm (HTTP/2, TLS 1.3), bot koruma ekosistemindeki gelişmeler ve Wget2’nin stabil hale gelmesi, wget’i sadece “dosya indiren araç” olmaktan çıkarıp modern web mimarisine uyum sağlaması gereken bir uç noktaya dönüştürdü.

wget Temelleri

GNU Wget, internet üzerinden komut satırı kullanarak dosya indirmeyi sağlayan bir indirme yöneticisidir. Adı World Wide Web ve get kelimelerinden türetilmiştir. HTTP, HTTPS ve FTP protokolleri üzerinden indirme işlemleri gerçekleştirebilmekte; özyinelemeli (recursive) site indirme, kesintili indirmeyi devam ettirme ve bant genişliği sınırlandırma gibi temel işlevler sunmaktadır¹.

En temel kullanımı:

wget [URL]

Sık Kullanılan Parametreler

Parametre	Açıklama	Örnek
-O	Çıktı dosya adı belirt	wget -O veri.zip [URL]
-c	Yarım kalan indirmeyi devam ettir	wget -c [URL]
-r	Özyinelemeli indirme	wget -r [URL]
-m	Site kopyalama (mirror)	wget -m [URL]
-P	Hedef dizin belirt	wget -P /indirilen/ [URL]
-i	Dosya listesinden indir	wget -i liste.txt
-q	Sessiz mod (çıktı yok)	wget -q [URL]
--limit-rate	Bant genişliği sınırla	wget --limit-rate=500k [URL]
-A	Yalnızca belirli türleri indir	wget -r -A jpg,png [URL]
-R	Belirli türleri hariç tut	wget -r -R tar.gz [URL]
--user-agent	User-Agent string’i belirt	wget --user-agent="..." [URL]
-np	Üst dizine çıkma	wget -r -np [URL]

Site Kopyalama (Mirror)

wget’in en güçlü özelliklerinden biri, bir web sitesinin çevrimdışı kopyasını oluşturabilmesidir:

wget --mirror --convert-links --page-requisites --no-parent \
  -P ./site-kopyasi https://ornek.com/dokumantasyon/

--convert-links parametresi, indirilen HTML dosyalarındaki bağlantıları yerel yollara dönüştürerek çevrimdışı görüntülemeyi mümkün kılmakta. Bu özellik, curl’ün sunmadığı ve wget’i belirli senaryolarda vazgeçilmez kılan bir kapasitedir.

---

Wget2: Sessiz Devrim

2019’dan bu yana wget ekosistemindeki en önemli gelişme, orijinal wget’in halefi olan Wget2’nin stabil hale gelmesidir. En güncel sürümü 2.2.1 (Ocak 2026) ile aktif geliştirmeye devam etmekte².

wget vs Wget2

Özellik	wget (1.x)	Wget2 (2.x)
HTTP/2	Desteklenmez	Tam destek (nghttp2)
Çok kanallı indirme	Yok	Varsayılan 5 iş parçacığı
Sıkıştırma	gzip, deflate	brotli, zstd, lzip, bzip2, xz
HSTS	Temel	Tam RFC 6797, varsayılan açık
HPKP	Yok	RFC 7469 (kalıcı veritabanı)
TCP Fast Open	Yok	Destekleniyor
TLS Session Resumption	Yok	Kalıcı önbellek ile
Tek dosya parçalı indirme	Yok	--chunk-size ile
RSS/Atom/Sitemap	Yok	Destekleniyor
FTP	Tam destek	Sınırlı
WARC çıktı	Destekleniyor	Henüz yok

Çok Kanallı İndirme

Wget2’nin en belirgin avantajı, çok kanallı (multi-threaded) indirme desteğidir. Orijinal wget dosyaları tek kanal üzerinden indirirken, Wget2 varsayılan olarak 5 eşzamanlı bağlantı kullanmakta:

# Paralel indirme (varsayılan 5 iş parçacığı)
wget2 https://ornek.com/buyuk-dosya.tar.gz

# Tek dosyayı parçalara bölerek indir
wget2 --chunk-size=10M https://ornek.com/buyuk-dosya.tar.gz

--chunk-size parametresi, tek bir büyük dosyayı belirtilen boyutta parçalara ayırarak paralel indirme sağlamakta. Bu özellik, yüksek bant genişliğine sahip bağlantılarda belirgin performans artışı sunmakta.

HTTP/2 Desteği

Wget2, nghttp2 ve GnuTLS ALPN üzerinden tam HTTP/2 desteği sunmakta. HTTP/2’nin çoğullama (multiplexing) özelliği sayesinde tek bir TCP bağlantısı üzerinden birden fazla istek aynı anda gönderilebilmekte:

# HTTP/2 otomatik kullanılır (sunucu destekliyorsa)
wget2 https://ornek.com/dosya.zip

Sıkıştırma Desteği

Wget2, brotli ve zstd dahil modern sıkıştırma algoritmalarını desteklemekte. Accept-Encoding başlığı otomatik olarak desteklenen algoritmaları bildirmekte:

# Desteklenen algoritmalar: brotli, zstd, lzip, bzip2, xz, gzip, deflate
wget2 --compression=zstd https://ornek.com/veri.json

Dağıtım Desteği

Fedora 40 ve sonrasında Wget2, wget2-wget paketi ile varsayılan wget komutu olarak gelmekte³. Bu durum, Wget2’nin üretim ortamı için hazır olduğunun en güçlü göstergesi. Debian, Ubuntu, Alpine ve Arch Linux depolarında da mevcut:

# Fedora (varsayılan olarak gelir)
dnf install wget2-wget

# Debian/Ubuntu
apt install wget2

# macOS
brew install wget2

---

Güvenlik ve Modern TLS

2019’da TLS 1.1 ve 1.2 yaygınken, 2026 itibarıyla TLS 1.3 standart haline geldi. Bu değişim wget ekosistemini de doğrudan etkilemekte.

TLS 1.3 Desteği

wget 1.19.5’ten bu yana GnuTLS üzerinden TLS 1.3 desteklemekte. wget 1.21.3 ile komut satırından TLS sürümü seçimi de mümkün hale geldi. Wget2 ise TLS False Start ve kalıcı önbellekli TLS Session Resumption ile daha ileri güvenlik özellikleri sunmakta⁴.

HSTS (HTTP Strict Transport Security)

Wget2, RFC 6797 uyumlu tam HSTS desteğini varsayılan olarak etkinleştirmekte ve kalıcı veritabanında HSTS bilgilerini saklamakta. Bu sayede bir site “beni yalnızca HTTPS üzerinden çağır” talimatı verdiğinde, sonraki isteklerde otomatik olarak HTTPS’e yönlendirme yapılmakta.

--no-check-certificate Artık Kötü Pratik

Let’s Encrypt’in yaygınlaşmasıyla birlikte, geçerli TLS sertifikası olmayan sunucu sayısı belirgin şekilde azaldı. --no-check-certificate sertifika doğrulamasını tamamen devre dışı bırakarak ortadaki adam (MITM) saldırılarına kapı açmakta:

# Kötü pratik
wget --no-check-certificate https://ornek.com/dosya.zip

# Doğru yaklaşım: Sistem sertifikalarını güncelle
sudo update-ca-certificates

# Veya özel CA dosyası belirt
wget --ca-certificate=/yol/ca-bundle.crt https://ornek.com/dosya.zip

Güvenlik Açıkları

CVE	CVSS	Etkilenen	Açıklama
CVE-2024-38428	9.1 (Kritik)	wget 1.24.5 ve öncesi	URI ayrıştırmada noktalı virgül, ana bilgisayar ayırıcısı olarak yorumlanarak SSRF’e yol açmakta5
CVE-2024-10524	Orta	wget 1.24.5 ve öncesi	HTTP kısayol SSRF açığı, 1.25.0 ile düzeltildi
CVE-2025-69194	8.8 (Yüksek)	Wget2	Metalink dosya üzerine yazma açığı, 2.2.1 ile düzeltildi6

wget 1.25.0 (Kasım 2024) bu açıkları yamalarken, önemli bir kırılma değişikliği de getirmiştir: kısayol URL formatı (wget kullanici:sifre@sunucu) kaldırılmış; tam URL belirtilmesi zorunlu hale gelmiştir.

---

Bot Korumalarını Anlamak

E-ticaret siteleri ve veri kaynakları, wget gibi araçları tespit etmek için giderek daha agresif korumalar kullanmakta. Modern bot tespit sistemleri dört katmanda çalışmakta⁷:

1. User-Agent Analizi

wget varsayılan olarak Wget/1.25.0 (veya Wget2/2.2.1) string’i göndermekte. Bu string, Cloudflare ve Akamai gibi WAF sistemleri tarafından anında tanınmakta:

# Bloklanma riski yüksek
wget https://ornek.com/veri.csv

# Modern tarayıcı string'i ile
wget --user-agent="Mozilla/5.0 (Windows NT 10.0; Win64; x64) AppleWebKit/537.36 Chrome/120.0.0.0" \
  https://ornek.com/veri.csv

2. TLS/JA3 Parmak İzi

Modern bot koruma sistemleri, TLS el sıkışması (handshake) sırasında gönderilen şifreleme paketleri, uzantılar ve TLS sürümünden oluşan benzersiz bir “JA3 parmak izi” oluşturmakta. wget ve curl’ün parmak izleri, tarayıcılardan farklı olup anti-bot servisleri bu parmak izlerinin veritabanlarını tutmakta.

3. HTTP/2 Çerçeve Sıralaması

HTTP/2 destekleyen araçlar bile (curl, httpx) çerçeve sıralaması ve ayarları üzerinden parmak izi alınabilmekte.

4. JavaScript Challenge

wget JavaScript çalıştıramadığından, Cloudflare Turnstile veya Akamai sensor data gibi JS tabanlı korumalar wget’i tamamen engellemekte.

İnsansı Davranış Stratejisi

wget --continue --tries=10 \
  --wait=2 --random-wait \
  --user-agent="Mozilla/5.0 (Windows NT 10.0; Win64; x64) Chrome/120.0.0.0" \
  --limit-rate=500k \
  [URL]

--random-wait parametresi, --wait ile belirtilen sürenin 0.5x ile 1.5x arasında rastgele bir değerini kullanarak istek zamanlamasını insansı hale getirmekte. --limit-rate ise hedef sunucuyu yormamak için bant genişliğini sınırlandırmakta.

---

wget vs curl: 2026 Perspektifi

Geliştirici dünyasında wget ve curl sıklıkla karşılaştırılmakta, ancak iki araç farklı felsefeler üzerine inşa edilmiştir⁸.

Protokol Desteği

Protokol	curl	wget (1.x)	Wget2
HTTP/1.x	Evet	Evet	Evet
HTTP/2	Evet	Hayır	Evet
HTTP/3 (QUIC)	Deneysel	Hayır	Geliştirmede
FTP/FTPS	Evet	Evet	Sınırlı
SCP/SFTP	Evet	Hayır	Hayır
SMTP/POP3/IMAP	Evet	Hayır	Hayır
Toplam protokol	~26	3	~3

Felsefi Fark

curl, cat gibi boru hattı odaklı bir araçtır: veriyi stdout’a yazar, diğer araçlarla zincirlenir. wget ise cp gibi dosya kopyalama odaklıdır: dosyayı diske yazar, kesintide devam eder, dizin yapısını korur.

curl’ün arkasında libcurl kütüphanesi bulunmakta ve binlerce uygulama tarafından kullanılmakta. Wget2’nin libwget kütüphanesi henüz bu yaygınlığa ulaşmamıştır.

Hangi Durumda Hangisi?

Senaryo	wget / Wget2	curl
Özyinelemeli site indirme	--mirror, --convert-links	Desteklemez
Çevrimdışı site kopyası	--mirror -p --convert-links	Desteklemez
Kesintili büyük dosya	-c (devam ettirme)	--continue-at -
API testi	Sınırlı	Tam destek (tüm HTTP metodları)
JSON gönderme/alma	Zor	--json, -d
Boru hattı entegrasyonu	-O - ile mümkün	Varsayılan (stdout)
Çoklu protokol	HTTP/FTP	26 protokol
Liste bazlı indirme	-i liste.txt	Desteklemez

Kısaca: dosya indirme ve site kopyalama için wget, API etkileşimi ve boru hattı operasyonları için curl.

---

Modern Alternatifler

aria2

aria2, çoklu protokol (HTTP, FTP, SFTP, BitTorrent, Metalink) ve çoklu kaynak indirme desteği sunan hafif bir indirme yöneticisidir⁹. En güncel sürümü 1.37.0 (Kasım 2023). Tek bir dosyayı birden fazla kaynaktan aynı anda indirerek hızı artırabilmekte. JSON-RPC ve XML-RPC arayüzü ile uzaktan kontrol edilebilmekte:

# Çoklu kaynak indirme
aria2c -x 16 https://ornek.com/buyuk-dosya.tar.gz

# BitTorrent
aria2c dosya.torrent

# RPC modu (web arayüzü ile kontrol)
aria2c --enable-rpc

aria2, saf indirme performansında (özellikle çoklu kaynak ve torrent) öne çıkarken, wget2 web tarama (crawling), site kopyalama ve modern HTTP özellikleri (HTTP/2, brotli) konusunda avantajlı konumda.

curl-impersonate

Modern bot korumalarını aşmak için geliştirilen curl-impersonate, curl’ün bir fork’udur ve tarayıcı TLS parmak izlerini taklit etmekte. JA3 tabanlı tespitlere karşı etkili bir çözüm sunmakta.

Karşılaştırma Tablosu

Araç	HTTP/2	Çok Kanallı	Özyinelemeli	BitTorrent	Sıkıştırma
wget 1.x	Hayır	Hayır	Evet	Hayır	gzip
Wget2	Evet	Evet (5)	Evet	Hayır	brotli, zstd
curl	Evet	Hayır	Hayır	Hayır	brotli, zstd
aria2	Hayır	Evet (16)	Hayır	Evet	Hayır

---

Python subprocess Entegrasyonu

wget’i Python’dan çağırmak, belirli senaryolarda anlamlı bir yaklaşım olabilir. Ancak varsayılan olarak native Python kütüphaneleri tercih edilmelidir.

subprocess ile wget Ne Zaman Anlamlı?

Özyinelemeli site indirme: wget’in --mirror özelliğini Python kütüphaneleri yeterince karşılayamamakta:

import subprocess

# Site kopyalama
result = subprocess.run([
    "wget", "--mirror", "--convert-links",
    "--page-requisites", "--no-parent",
    "-P", "./site-kopyasi",
    "https://ornek.com/dokumantasyon/"
], capture_output=True, text=True, timeout=600)

Kesintili büyük dosya transferi: wget’in -c parametresi savaş alanında test edilmiş bir mekanizma:

import subprocess

result = subprocess.run([
    "wget", "-c", "--tries=10",
    "--limit-rate=500k",
    "-O", "veri.tar.gz",
    "https://ornek.com/buyuk-veri.tar.gz"
], capture_output=True, text=True, timeout=3600)

Native Python Kütüphaneleri Ne Zaman Tercih Edilmeli?

API etkileşimi, asenkron istek yönetimi ve yanıt verilerinin doğrudan işlenmesi gereken senaryolarda native kütüphaneler daha uygundur:

import httpx

# HTTP/2 destekli asenkron istek
async with httpx.AsyncClient(http2=True) as client:
    response = await client.get("https://api.ornek.com/veri")
    data = response.json()

Kütüphane Karşılaştırması

Kütüphane	Asenkron	HTTP/2	En Uygun Senaryo
requests	Hayır	Hayır	Basit betikler, hızlı otomasyon
httpx	Evet	Evet	Modern asenkron kod, HTTP/2
aiohttp	Evet	Hayır	Yüksek eşzamanlılık
subprocess+wget	Hayır	Hayır (wget1), Evet (wget2)	Özyinelemeli indirme, site kopyalama
subprocess+aria2	RPC ile	Hayır	Çoklu kaynak, torrent

Pipeline Yaklaşımı

wget ile indirilen dosyaları doğrudan bir veri işleme hattına sokmak istediğinizde subprocess ile sarmalama mantıklı hale gelmekte:

import subprocess
import pandas as pd
from pathlib import Path

def indir_ve_isle(url: str, hedef: Path) -> pd.DataFrame:
    """wget ile indir, ardından pandas ile işle."""
    result = subprocess.run(
        ["wget", "-q", "-O", str(hedef), url],
        capture_output=True, text=True, timeout=120
    )
    if result.returncode != 0:
        raise RuntimeError(f"wget hatası: {result.stderr}")
    return pd.read_csv(hedef)

# Kullanım
df = indir_ve_isle(
    "https://veri.ornek.com/dataset.csv",
    Path("/tmp/dataset.csv")
)

Bu yaklaşım, wget’in kesintili indirme ve bant genişliği kontrolü özelliklerini Python’un veri işleme yetenekleriyle birleştirmekte.

---

2026 Best Practice Rehberi

Modern wget Komutu

wget --continue --tries=10 \
  --wait=2 --random-wait \
  --user-agent="Mozilla/5.0 (Windows NT 10.0; Win64; x64) Chrome/120.0.0.0" \
  --limit-rate=500k \
  [URL]

Wget2 ile Modern İndirme

wget2 --chunk-size=10M --progress=bar \
  https://ornek.com/buyuk-dosya.tar.gz

Güvenli Site Kopyalama

wget --mirror --convert-links --page-requisites \
  --no-parent --wait=1 --random-wait \
  --user-agent="Mozilla/5.0 Chrome/120.0.0.0" \
  -P ./site-kopyasi https://ornek.com/

Güvenlik Kontrol Listesi

# Sürüm kontrolü
wget --version | head -1
# wget2 varsa tercih et
wget2 --version 2>/dev/null && echo "wget2 mevcut"

# --no-check-certificate KULLANMA
# Bunun yerine sistem sertifikalarını güncelle
sudo update-ca-certificates

---

Sonuç

wget, GNU ekosisteminin temel indirme aracı olarak konumunu korumakta. Ancak modern web mimarisinin gereksinimleri (HTTP/2, TLS 1.3, bot korumaları), orijinal wget’in kapasitelerini aşmış durumda. Wget2, çok kanallı indirme, brotli/zstd sıkıştırma ve tam HSTS desteğiyle bu boşluğu doldurmakta ve Fedora’nın varsayılan wget olarak benimsemesiyle üretim ortamı için hazır olduğunu kanıtlamakta.

Geliştirici iş akışlarında wget ve curl birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Site kopyalama ve büyük dosya indirme için wget, API etkileşimi ve boru hattı operasyonları için curl kullanılmalıdır. Python ekosisteminde ise subprocess ile wget entegrasyonu, özyinelemeli indirme ve kesintili transfer senaryolarında anlamlı bir yaklaşım olarak öne çıkmakta.

wget ile ilişkili diğer konular hakkında rsync, grep, crontab ve veri kazıma yazılarına göz atabilirsiniz.

Footnotes

1. GNU Wget ↩
2. GNU Wget2 2.2.1 Release ↩
3. Fedora Wget2asWget Change ↩
4. rsync 3.2.0 NEWS - TLS ve sıkıştırma referansı ↩
5. CVE-2024-38428 - JFrog Analysis ↩
6. CVE-2025-69194 - Wget2 Metalink Vulnerability ↩
7. Cloudflare User Agent Blocking ↩
8. curl vs wget - Daniel Stenberg ↩
9. aria2 - Multi-protocol Download Utility ↩